خط خطی های ذهن

پنجشنبه 27 فروردین1388ساعت11:47

قصه های از نظر سیاسی بی ضرر طنزنویسان برای بیان اندیشه های خود از روش ها و قالب ها متفاوت بهره می گیرند. یکی از این قالب ها استفاده از قصه های پریان و افسانه هاست.آنهایا با استفاده از شخصیت های قصه های پریان و یا فضای حاکم بر داستان ها ، داستانی جدید با مفهومی تازه در موقعیتی متفاوت می آفرینند.
از اوایل دهه ی هفتاد در آمریکا جریانی پا گرفت که طیف وسیعی از لایه های گوناگون اجتماعی هر کدام با هدف خاصی وارد آن شده بودند و از واژگان دو پهلو استفاده می کردند. مثلا روزنامه ای سقوط هواپیمایی را در یکی از مناطق آمریکا «برخورد خارج از کنترل» نامید یا دولت آمریکا انفجار هسته ای در یکی از نیروگاه هایش را «پاشیدگی انرژی» گزارش کرد تا مردم متوجه خطر عظیم چنین بی احتیاطی نشوند. در اوایل سال نود میلادی عده ای از روان شناسان آمریکایی تصمیم گرفتند که تعدادی از داستان های کلاسیک کودکان را بازنویسی کنند و آنها را با موازین اخلاقی امروز وفق دهند، مثلا هرگونه نشانه ی تبعیض نژادی و جنسی را از داستان ها حذف کنند و آنها را با معیارهای صاحب نظران تربیتی امروز مطابقت دهند. جیمز فین گارنر، نویسنده ی طنزپرداز آمریکایی بعد از شنیدن این خبر، سیزده قصه ی بسیار معروف مثل شنل قرمزی، سیندرلا، جک و لوبیای سحرآمیز، لباس جدید امپراتور و... را بازنویسی کرد و آنها را از نظر سیاسی و اخلاقی بی ضرر ساخت.
در داستان شنل قرمزی، شنل قرمزی زنی ست مستقل که برای حریم خصوصی خود ارزش زیادی قائل است و به شدت مخالف تبعیض جنسیتی. حتی وقتی مرد تبرزن برای نجات او از چنگال گرگ وارد صحنه می شود آن را توهینی به توانایی اش تلقی می کند و به جای گرگ مرد را می کشد! در داستان لباس جدید امپراطور، خیاط ، پادشاه را که نماینده ی امپریالیسم و قشر مرفه بی درد جامعه است با برهنگی دست می اندازد و وقتی بچه ی بازیگوش برهنگی پادشاه را با صراحت یادآوری می کند،یکی از نزدیکان پادشاه قضیه را این طور لاپوشانی می کند که: «اعلیحضرت لخت نیستند ،بلکه دستور به آزادی در انتخاب لباس دادند»! در قصه ی سه خوک، خوک ها نماینده ی شهروندان محترم اما آسیب پذیر جامعه و گرگ نماینده ی زمین خواران بزرگ است و با خراب کردن خانه ی خوک اول و دوم به جای آنها مزرعه ی موز و مجتمع تفریحی می سازد! سیندرلا نماینده ی زنانی است که فرهنگ مسلط بر جامعه آنها را از خودشان دور کرده و به اشیای تجملی برای مجلس مردان تبدیل کرده است و نی زن افسانه ای شهر هاملین که با صدای دل انگیز سازش موش های شهر را به دنبال خود می کشد، این بار با یک ضبط بزرگ در پشت یک تریلر الواط و اوباش شهر را در حالی که شعار می دهند به خارج از شهر هدایت می کند.
فین گارنر با استفاده از شعارهای سیاسی و اجتماعی در کار برگردان این داستان ها به طنز کنایه های فراوانی نیز به این شعار زدگی جامعه امریکا وارد کرده است.
*قصه های از نظر سیاسی بی ضرر، جیمز فین گارنر، ترجمه ی احمد پوری، نشر مشکی، چاپ دوم 1386، 1000 تومان

شما براي بخشايش ما دعا كنيد/دكتر محمدابراهيم باستاني پاريزي

چهارشنبه 26 فروردین1388ساعت13:24

دكتر محمدابراهيم باستاني پاريزي از مهمانان برجسته همایش بین المللی زبانشناسی و مردم شناسی لارستان بودند. ایشان خاطرات سفر خود به لار همراه با گفتاری درباره لارستان را در سه قسمت به روزنامه اطلاعات سپرده اند که در روزهای 23، 24 و 25 فروردین ماه منتشر شده است. متن کامل این گفتار را با عنوان "شما براي بخشايش ما دعا كنيد" می توانید در زیر بخوانید.

هفته آخر سال را مهمان لار بوديم. مردم لارستان و كارگزاران آن ولايت همت كرده بودند و گروهي كثير را از اهل تحقيق دعوت كرده بودند كه در <همايش زبان‌شناسي و مردم‌شناسي لارستان> شركت كنند و با اينكه هفته آخر سال بود و كل مردم ايران گرفتار تهيه و تدارك مقدمات برگزاري عيد نوروز بودند، معذلك، جمع كثيري از محققان و استادان خود را به اين همايش رسانده بودند. شوراي اسلامي، شهردار و شهرداري و سازمان گردشگري و چند سازمان ديگر، و بالاتر از همه خود مردم لار ميزبان بي‌مزد و منت اين مهمانان پرتوقع كم‌كار بودند... .‌

ادامه مطلب

عادتی به نام "سلام"

جمعه 21 فروردین1388ساعت13:54

در طول چند سال استفاده از اینترنت و ایمیل بارها شاهد یک اشتباه مرسوم در بین کاربران ایرانی در ارسال ایمیل بوده ام. ا دریافت نکنم. بسیاری از کاربران ایرانی در قسمت موضوع یا Subject ایمیل از کلمه "سلام" و یا "Hi" استفاده می کنند. همانطور که از معنای لغت Subject مشخص است قرار است این قسمت ایمیل اشاره ای به موضوع و ماهیت محتوای ایمیل داشته باشد. در چنین شرایطی مخاطب نامه متوجه موضوع نامه و اهمیت آن نخواهد شد وقتی که فردی روزی دهها ایمیل با عنوان salam یا hi دریافت میکند هرگز احساس دوستانه ارسال کننده ایمیل را متوجه نخواهد شد. کار ساده ای است که خلاصه ای از موضوع، مشکل یا درخواست خود را در موضوع (Subject ) ایمیل بنویسیم تا هم به مخاطب خود درباره ماهیت نامه اطلاع بدهیم و هم شانس بررسی نامه را افزایش دهیم . ایرانی ها در فضای مجازی از عادت های خاصی پیروی می کنند که ریشه در اخلاقیات فضای حقیقی دارد. شاید ریشه این نوع موضوع نویسی هم به اخلاق ایرانی در سلام دادن های متعدد به یکدیگر باشد.
نامه نویسی الکترونیک که جایگزین شیوه سنتی شده است به غیر از سرعت ارسال خدمات و امکانات دیگری نیز به کاربران داده است. در این نوع شیوه نامه نگاری با ارسال فایل های ضمیمه و لینک ها نامه ای مستند تر ارسال کنید و یا شما می توانید همراه با نامه ی خود با تصاویر و موسیقی های ضمیمه احساس خود را هم منتقل کنید.

پاسخ به چند کامنت

یکشنبه 9 فروردین1388ساعت9:14

با گذشت چند هقته ای از برگزاری همایش تقریبا نوع نقدها مشخص شده است که گوشی از آن در کامنت دانی این وبلاگ نیز منتشرشده است. یکی از موارد که زیاد پرسش شدهاست دلیل عدم حضور دکتر محمد باقر وثوقی است. در این انتقادات آماده است "بلای که سر این استاد و دهنکجی که شده است"! سوال این جا است که آیا انتصاب ایشان به عنوان مشاور ارشد همایش در کنار اندیشمند بزرگی همچون پرفسور اقتداری، برگزاری ارجنامه بزرگی در اختتامیه -که تاکنون از سوی شاگردان عصبانیش انجام نشده بود- و توضیح کتاب ماندگار وی تاریخ مفصل با مقدمه جدید و جلد همایشی دهن کجی است؟! دوستان من عدم حضور خود را با پیوستن به استادتان مخفی نکنید! آدم های بزرگ به وکیل و وصی نیاز ندارند!
و این که چرا این عزیز در زمان همایش به لار نیامد سوالی است که ایشان باید پاسخ دهند و نه دبیرخانه؟!
در رابطه با برگزاری کارگاه های مختلف که به اذهان دوستان غیر مرتبط با عنوان همایش بود نیز بایدعرض کرد، با ابتکار اعضای دبیرخانه همایش و با در نظر گرفتن تخصص مهمانانی که در همایش حضور داشتند از این فرصت استفاده شد و به جای این که مهمانان رها شوند از تخصص آنان در قالب کارگاهی –که مورد استقبال قراررگفت- استفاده شد.
در رابطه با کلمه قطنامه با بیانیه، معمول شده است برگزارکنندگان اينگونه مجامع در پايان مراسم ، قطعنامه و يا بيانيه اي را منتشر مي کنندطعنامه و يا بيانيه اصولا" محصول و يا عصاره مطالبي است که در اثر اين اجتماع و مشورت و گفتگوها بدست آمده است . اما بين اين دو فرق است " قطعنامه" ناظر بر اجرا و مستلزم پيگيري هاي مفاد آنست که بعضا" واجد الزامات هم استا " بيانيه " سفارش نامه است ،‌توصيه است و فاقد هرگونه الزامات . اگر در پايان مراسم ، از واژه قطعنامه استفاده شده، به دین منضور است که جزو ملزومات مدیریت شهری و بنیاد لارشناسی خواهد بود.
و اما بحث هزینه های همایش، همان طور که ریاست محترم شورای اسلامی شهر لار در مراسم اختتامیه بیان کرد، هزینه های این همایش از مرز 150 میلیون تومان تجاوز نگرده است که بخش مهم و عظمی از آن نیز توسط خیرین محترم لاری پرداخت شده است. از دوستان رصد گر هم متشکر می شویم که با تلاش خود به رصد بپردازند و به افکار عمومی با سند و مدرک به ارائه توضیح در مورد هزینه های همایش. به زودی تراز مالی این همایش منتشر خواهد شد.
تشکیک در تخصص مهمانان همایش نیز دیگر بحث مطرح در لارستان است، بیان این نکته ضروری است که دبیرخانه همایش بین المللی زبان شناسی و مردم شناسی لارستان مدعی است که به جز چند تن از مقامات عالی رتبه سیاسی و فرهنگی و شخصیت های تراز اول علمی کشور هیچ گونه دعوت نامه ای را صادر نکرده است و باقی مهمانان با علاقع شخصی خود و با داشتن مقاله و ارائه به این همایش پا گذاشته اند. لارستان همیشه به مهمان نوازی معروف بوده است.
و نکته آخر نیز بحث عدم پرداخت به آثار نویسندگان و محققان لارستانی است، این نوید وجود دارد که با فعال شدن بیش از این بنیاد لارشناسی بخش عظمی از این آثار مورد حمایت واقعه خواهد شد. اندکی صبر سحر نزدیک است. با سپاس.